Η πρώτη σεμιναριακή συνάντηση του TransMonea project, με θέμα Economic outcomes: Unifying and Segmenting Markets εντάχθηκε στο πλαίσιο της Ημερίδας ‘’Population Τransfers on the Εuropean Continent during the First Half of the 20th Century. Socio-economic Outcomes and Perceptions of Displacements’’, Modern Greek History Research Center/Academy of Athens & University of Giessen/Ανατολική Αίθουσα Ακαδημίας Αθηνών, 7 Φεβρουαρίου 2020. Το συνέδριο εστίασε στην επίδραση των διεθνών θεσμών, στις τοπικές συνθήκες του προσφυγικού πληθυσμού και στην μεταφορά τεχνογνωσίας. Η διάδραση μεταξύ του διεθνούς και του τοπικού είναι βασικός πυρήνας του Ερευνητικού Προγράμματος. Στην επιμέρους σεμιναριακή ενότητα διερευνήθηκαν τα κοινωνικά και οικονομικά χαρακτηριστικά της προσφυγικής εγκατάστασης κατά τη μεσοπολεμική περίοδο, από τους Μαργαρίτα Δρίτσα, Λευτέρη Τσουλφίδη και Αντώνη Αντωνίου. 

 Μαργαρίτα Δρίτσα

Πρόσφυγες, ανταλλαγή, μετανάστευση στην Ελλάδα: κοινωνικο-οικονομικά αποτελέσματα 1900-1950

Μεταξύ των Ευρωπαϊκών Κρατών, η Ελλάδα έχει μακρά εμπειρία μετανάστευσης τόσο εσωτερική όσο και εξωτερική, ξεκινώντας από την ανάδειξή της ως νέου ευρωπαϊκού κράτους τον 19^ο αιώνα και συνεχίζοντας καθ' όλη τη διάρκεια του 20^ου.

Ο μαζικός εκτοπισμός ελληνόφωνων και ελληνορθόδοξων πληθυσμών από την Οθωμανική Αυτοκρατορία/Τουρκική Δημοκρατία μεταξύ 1910 και 1930 είναι ίσως η πιο γνωστή και τεκμηριωμένη περίπτωση στη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Αυτό που συνέβη στο πλαίσιο της επίσημης Συνθήκης για την Ανταλλαγή Πληθυσμών μεταξύ των δύο χωρών ήταν μόνο η μία πλευρά του φαινομένου. Εκτός αυτού, δεν ήταν οι μόνες μορφές μετανάστευσης ούτε περιορίστηκαν στις τρεις πρώτες δεκαετίες του 20ου. Εκτός από αυτές, υπήρξαν επίσης ημι-εθελοντικές μεταναστεύσεις σε άλλες χώρες όπου ελληνικές κοινότητες είχαν ήδη ιδρυθεί νωρίτερα, όπως και ημι-αναγκαστικές ή προληπτικές μεταναστεύσεις καθ' όλη τη διάρκεια του 20ου αιώνα.

Αντώνης Αντωνίου 

Κόστη και δείκτες για την προσφυγική εγκατάσταση: Ανασύνθεση κοινωνικών χαρακτηριστικών των Μικρασιατών προσφύγων του 1922.

Για τη διασπορά προσφύγων στον χώρο επιλέχθηκε η εγκατάσταση στη Μακεδονία και τη Θράκη όπου υπήρχε και η μεγαλύτερη δυνατότητα απορρόφησης πληθυσμού. Μεγάλης έκτασης εγκατάσταση προσφύγων έγινε και στην Αττική όπου κατοίκησε το 42% των προσφύγων που εγκαταστάθηκαν στα αστικά κέντρα. Η κατανομή των προσφύγων κατά φύλλο μας αποκαλύπτει ότι οι άντρες πρόσφυγες παρουσιάζονται στην απογραφή σε μικρότερο ποσοστό από τις γυναίκες. Παρά το γεγονός ότι ο ντόπιος πληθυσμός εξέρχεται από μια δεκαετή πολεμική περίοδο, το ποσοστό χηρείας είναι αισθητά υψηλότερο στους πρόσφυγες και φαίνεται ότι χήροι μένουν οι νέοι άντρες σε μεγαλύτερο ποσοστό από τους ηλικιωμένους. Οι χήρες των προσφύγων ήταν από 1,2 έως 3,4 φορές περισσότερες από αυτές του γηγενούς ελληνικού πληθυσμού. Οι πρόσφυγες πλεονεκτούσαν σε παραγωγικό πληθυσμό 15-64 ετών σε σχέση με τους ντόπιους κατοίκους. Στη βιομηχανία, το εμπόριο, τις υπηρεσίες και την αλιεία υπερτερούν σε συμμετοχή από τον συνολικό πληθυσμό.
Ενδιαφέρον στοιχείο για την ιστορία του φύλλου, αποτελεί και το γεγονός ότι ο γυναικείος προσφυγικός πληθυσμός φαίνεται να είναι σε μεγαλύτερο ποσοστό εγγράμματος και περισσότερο ενταγμένος στην παραγωγική διαδικασία από τον γυναικείο πληθυσμό της Ελλάδας εν συνόλω.

Lefteris Tsoulfidis

The Interwar Refugee Crisis and the Great Depression in Greece: Facts and Reflections

The refugee crisis in Greece in 1922 and the forced exchange of populations in 1923 left an indelible mark on the evolution of Greek society. It was not only the large dimensions of the population movements, in and out of Greece but also the creation of divisive reality and atmosphere that continued many decades after. In effect, social cohesion has been a major issue and remains on the agenda for action even in Modern Greek society. The question of the refugee crisis then and now gives rise to certain social behavioral patterns, which are worth studying not only to understand what happened in the past as a purpose in itself but to provide us with the necessary information for action today. With these in mind, we discuss population statistics and the effectiveness of public policies during the interwar period in Greece. We find that the Greek society and government made valiant efforts to offer solutions, and it seemed that were met with partial success; however, the crisis of the 1930s and WWII were a setback to these efforts. The current refugee crisis shares many similarities with that of the interwar period but also characteristic differences, which demand particular attention. 

Poster

Description and general topics of the Conference

Programme of the Conference